تبلیغات
فقط دانلود (دانلود انواع فیلم و موسیقی ایرانی وخارجی و نرم افزار .بازی و ...) هر چی بخوای هست.
فقط دانلود (دانلود انواع فیلم و موسیقی ایرانی وخارجی و نرم افزار .بازی و ...) هر چی بخوای هست.



چرا ستارگان هیچ گاه به هم نمی خورند؟

خوشه ی کروی

خورشید ما در قسمت معمولی کهکشان راه شیری قرار گرفته است. نزدیک ترین ستاره به ما پروکسیما قنطورس در 2/4 سال نوری از ما قرار دارد. میانگین فاصله ی ستاره ها در این محدوده کهکشان 5 سال نوری است.

 ولی در خوشه های کروی که تراکم ستارگان زیاد است، چی؟ تلسکوپ هابل به دانشمندان امکان می دهد تا تراکم ستاره ها را در مرکز کهکشان به طور صحیح تعیین کنند. M15، محدوده ای از راه شیری است که در آنجا تراکم ستارگان 75 میلیون برابر تراکم ستارگان ناحیه ی اطراف خورشید است. در محدوده M15 فاصله ی بین ستارگان 013/0 (سیزده هزارم) سال نوری یا 860 واحد نجومی بین ستارگان است

در اعماق مرکز کهکشان راه شیری

(یک واحد نجومی برابر میانگین فاصله ی زمین و خورشید است). بسیاری از کهکشان ها مانند M31 در آندرومدا، M33 در صورت فلکی مثلث و کهکشان راه شیری، در مرکز خود دارای تراکم بسیار زیاد ستارگان هستند. میانگین فاصله ی ستارگان در این محدوده ها 13/0 سال نوری است. یکی از اقمار کهکشانی آندرومدا به نام M32 در مرکز خود دارای تراکم بسیار زیاد ستارگان است طوری که تراکم ستارگان در این محدوده 08/0 سال نوری یا 500 واحد نجومی است.

حتی در چنین ناحیه هایی که تراکم ستارگان زیاد است برخورد بین ستارگان به ندرت اتفاق می افتد. در مرکز خوشه های کروی ستارگان پُرجرمی وجود دارند که از برخورد دو ستاره ی کم جرم به وجود آمده اند.

درون یک خوشه ی کروی از دید تلسکوپ هابل

در هر 10000 خوشه ی کروی یک ستاره ی پُرجرم دیده می شود که نشان می دهد برخورد بین ستارگان حتی در جاهایی که تراکم آنها زیاد است به ندرت اتفاق می افتد.

 

ترجمه:

صبا اکبری

منبع:

Astronomy.Jan.2006

به نقل از:

مجله نجوم، شماره 178

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

در واقع جو زمین مانع عظیمی در زندگی یک ستاره شناس محسوب می شود! زیرا یکی از ویژگی های رنجش آورش این است که نور را خمیده می کند؛ پدیده ای که به نام شکست نور بارها با آن روبرو شده ایم. در حقیقت نور با گذر از محیطی به محیط دیگر- برای مثال از آب به هوا یا عکس آن دچار شکست می شود. حتماً تا به حال متوجه شکل خمیده ی قاشق چایخوری هنگامی که آن را وارد لیوان چای می کنید شده اید و اگر تا به حال برای ماهیگیری رفته باشید احتمالاً دریافته اید که اگر شکست نور را در نظر نگیرید با توری خالی از شام شب تان به خانه باز خواهید گشت!

هنگامی که نور ستاره از میان این جو و به طور مشخص سلول های هوایی می گذرد، هر کدام از این سلول ها پرتو مورد نظر را اندکی در جهتی تصادفی خم می کند و البته در هر ثانیه صدها سلول هوایی در مسیر این نور قرار می گیرند که موجب می شوند نور ستاره کمی به اطراف بپرد. بنابراین تصویر ستاره در نظر ناظر زمینی مدام جهش خواهد داشت و در نتیجه ستاره سوسو خواهد زد!

سراب

درباره ی جو زمین نیز همین طور است، نور با گذر از لایه های جو که دارای چگالی متفاوتی هستند می شکند. برای مثال هوای گرم چگالی کمتری نسبت به هوای سرد دارد. لایه ای از هوا که درست بالای آسفالت سیاه رنگ خیابان قرار دارد از لایه های بالاتر از خود گرم تر است. نور با گذر از این لایه ها می شکند و این همان چیزی است که موجب می شود آسفالت روبروی شما در یک روز تابستانی مواج به نظر برسد، که به آن سراب می گوییم.. لایه های هوا پرتوهای نور را می شکنند و موجب می شوند آسفالت خیابان مایع به نظر برسد و حتی گاهی می توانید تصویر بازتابیده خودرو را در این لایه ببینید.

نزدیک سطح زمین لایه های هوا تقریباً پایدار و یکنواخت هستند. اما فقط چند کیلومتر بالاتر دنیای دیگری حاکم است! در این دنیا جریان هوا به طور مدام به اطراف تازیانه می زند. بسته های کوچک هوا که سلول نامیده می شوند و قطر تقریبی چند ده سانتی متری دارند، دانم به اطراف میوزند و نور با گذر از این سلول ها خمیده می شود. در حقیقت نور ستاره ها تمام سال های نوری میان زمین ما و ستاره ی مادرشان را یکنواخت طی می کند و اگر با جو زمین روبه رو نمی شدند کاملا مستقیم به چشم ما می رسیدند اما چه کنیم که زمین ما جوی گرد خود دارد. هنگامی که نور ستاره از میان این جو و به طور مشخص سلول های هوایی می گذرد، هر کدام از این سلول ها پرتو مورد نظر را اندکی در جهتی تصادفی خم می کند و البته در هر ثانیه صدها سلول هوایی در مسیر این نور قرار می گیرند که موجب می شوند نور ستاره کمی به اطراف بپرد. از طرف دیگر از روی زمین اندازه ی ظاهری یک ستاره بسیار کمتر از اندازه ی یک سلول هوایی است، بنابراین تصویر ستاره در نظر ناظر زمینی مدام جهش خواهد داشت و در نتیجه ستاره سوسو خواهد زد!

چرا ستارگان چشمک می زنند؟

هنگامی که نور ستاره از میان این جو و به طور مشخص سلول های هوایی می گذرد، هر کدام از این سلول ها پرتو مورد نظر را اندکی در جهتی تصادفی خم می کند و البته در هر ثانیه صدها سلول هوایی در مسیر این نور قرار می گیرند که موجب می شوند نور ستاره کمی به اطراف بپرد. بنابراین تصویر ستاره در نظر ناظر زمینی مدام جهش خواهد داشت و در نتیجه ستاره سوسو خواهد زد!

در یک شب رصدی، ستاره شناس با اندازه گیری قطر ظاهری ستاره مشخص می کند که میدان دید رصدی اش تا چه حد بد است! در حقیقت تصویر ستاره با چنان سرعت بالایی به اطراف پراکنده می شود که چشمان ما آن را به صورت قرص مه آلودی از نور می بیند. هر چه میدان دید بدتر باشد این قرص بزرگ تر خواهد بود. در یک شب معمولی، هرچه میدان دید بدتر باشد این قرص بزرگ تر خواهد بود. در یک شب معمولی، میدان دید در حد چند ثانیه قوسی است (برای این که تصویری به این اندازه در ذهن تان داشته باشید به خاطر بسپارید که قطر ماه در حدود 2000 ثانیه ی قوسی است و چشم انسان فقط توانایی تشخیص جرمی را با حداقل قطر 100 ثانیه ی قوسی دارد). از روی زمین، بهترین میدان دید ممکن معمولاً در حدود نیم ثانیه قوسی است. که کاملا بستگی به میزان آشفتگی جو دارد. البته میدان دید با زمان نیز تغییر می کند. گاهی ممکن است برای چند ثانیه جو ناگهان بسیار آرام شود، در این هنگام صفحه ی ستاره انقباض چشمگیری خواهد کرد و از آنجایی که نور ستاره در ناحیه ی کوچک تری متمرکز می شود ممکن است ستاره های کم نورتری را که پیش از این نمی دیدید در محدوده ی رصدی خود بیابید! تصور کنید که پشت چشمی تلسکوبی نشسته اید و چند دقیقه ای است که به دنبال ستاره ی کم نور مرکزی یک سحابی جستجو می کنید و این ستاره درست در مرز میدان دید تلسکوپ شما قرار دارد، برای لحظه ای ناگهان بهتر دیده می شود و ستاره ی روح مانند با رنگ پریده ی آبی اش در محدوده ی دید شما نمایان و فقط ثانیه ای بعد با افت افق دید ناپدید می گردد!

 

ترجمه:

لنا عباسی

به نقل از:

مجله نجوم شماره 178

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

در مقاله ی آینده نشان خواهیم داد که علت چشمک ستارگان چیست. ولی...با وجود تمام این توصیفات، پس چرا سیارات در آسمان شب ما سوسو نمی زنند؟!

زهره در کنار ماه چشمک نمی زند

سیاره ها اندازه ی ظاهری بزرگی دارند. درست است که در حقیقت بسیار کوچک تر از ستاره ها هستند اما بسیار هم نزدیک تر به ما جای گرفته اند. بزرگ ترین ستاره ها در محدوده ی دید بهترین تلسکوپ دنیا چیزی جز نقطه ای کوچک اما نورانی نیست، اما قرص مشتری حتی با یک دوربین دو چشمی نیز قابل رؤیت است. مشتری درست به اندازه ی ستاره ها تحت تأثیر شرایط جوی قرار می گیرد اما چون قرصی که ما از آن می بینیم نسبتاً بزرگ است، تصویر این سیاره در نظر ما به اطراف جهش نمی کند. قرص سیار حرکت می کند اما این حرکت در مقایسه با اندازه ظاهری اش بسیار

سیاره ای در صبحگاهان

ناچیز است و به همین سبب سوسو نمی زند، در حقیقت این حرکت موجب می شود جزییات کوچک سطح سیاره محو شوند اما سیاره به طور کلی محکم سرجای خودش می نشیند و تأثیر ناپذیر از آشفتگی جو به نظر می رسد. البته کمابیش در شرایط جوی بسیار بد حتی سیاره ها نیز چشمک زن به نظر می رسند، پس از توفان های عظیم جو بسیار متزلزل است و اگر سیاره در اوج مداری خود قرار داشته باشد، قرص کوچک تری خواهد داشت و برای سوسو زدن مستعدتر خواهد بود، پس شب هایی که سیاره ها چشمک می زنند شرایط دید مناسب نیست و بهتر است از رصد شبانگاهی تان چشم پوشی کنید!

دلیل دیگری که باید در نظر گرفته شود این است که طول موج های مختلف نور، شکست های متفاوتی دارند، برای مثال نور آبی و سبز بیش از نور قرمز شکسته می شوند، به همین دلیل گاهی در شرایط جوی بسیار ناپایدار، شما می توانید شاهد تغییر رنگ ستاره ها باشید. ابتدا یک رنگ و سپس رنگ دیگری از آن ستاره به سوی شما می شکند. برای مثال

مشتری از پشت تلسکوپ

شباهنگ پرنورترین ستاره ی آسمان شب را در نظر بگیرید، این ستاره بیشتر اوقات رنگ سفید یکنواختی دارد اما زمان هایی که در ارتفاع کمی قرار گرفته به طور چشمگیری چشمک می زند و تغییر رنگ می دهد.

 

ترجمه:

لنا عباسی

به نقل از:

مجله نجوم شماره 178
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
 
 


نوشته شده در تاریخ یکشنبه 4 مرداد 1388 توسط حسین | نظرات ()
set as your home page JavaScript Codes JavaScript Codes